Met €250.000 eigen inbreng neem je een bedrijf van €1,1 miljoen over.

Wat kost een overname?

Neem je een KMO over in een traditionele sector, dan betaal je meestal 4 à 5 keer de EBITDA. Een bedrijf met €250.000 EBITDA kost je dus ongeveer 4,5 x €250.000, of zo'n €1,1 miljoen.

Daarbovenop komen de transactiekosten. Reken bij kleine deals op €10.000 tot €20.000 aan advieskosten. Bij grotere of complexere targets kan dat oplopen tot €50.000. Een goede vuistregel is 1% tot 4% van de dealwaarde.

De klassieke financieringsstructuur

Een overname in België wordt meestal gefinancierd in drie lagen:

1. 2 à 3 keer de EBITDA via een banklening. Banken financieren altijd op basis van de cashflow van het bedrijf. Is je target grotendeels schuldenvrij en draait het een mooie, recurrente EBITDA, dan zal de bank er zeker voor openstaan.
2. 1 keer de EBITDA via een vendor loan. De meeste verkopers staan ervoor open om een deel van de prijs later te ontvangen. Dat is eigenlijk een uitgestelde betaling aan de verkoper, waarop je rente betaalt.
3. 1 keer de EBITDA als eigen inbreng. Banken verwachten ook van jou skin in the game. Heb je dat niet volledig zelf, dan kan je aankloppen bij PMV of bij een investeerder uit je netwerk.

Een rekenvoorbeeld

Stel dat je een KMO met €100.000 EBITDA koopt aan 5 keer de EBITDA. De aankoopprijs is dan €500.000, plus €18.000 transactiekosten. In totaal heb je €518.000 nodig:

• Bank: €300.000 op 7 jaar
• Vendor loan: €100.000 op 5 jaar
• Eigen inbreng: €118.000

In professionele kringen heet dit een leveraged buy-out. Je koopt een bedrijf grotendeels met geleend geld en het bedrijf zelf betaalt die schulden terug met zijn eigen cashflow. Na 8 jaar zijn je schulden afgelost. Met je eigen inbreng van €118.000 heb je dan een bedrijf dat €633.000 waard is, bij een licht stijgende EBITDA en een gelijkblijvende multiple.

Kan het met minder eigen inbreng?

We zaten onlangs samen met iemand die zijn eerste overname deed met slechts 4% eigen inbreng. De structuur zag er zo uit:

• 65% via de bank
• 15% cofinanciering van PMV
• 10% vendor loan
• 6% Winwinlening via vrienden en familie
• 4% eigen kapitaal

De bank ging mee, omdat de PMV-cofinanciering, de Winwinlening, de vendor loan en zijn eigen kapitaal voor de bank allemaal als eigen vermogen tellen. Ze zijn achtergesteld aan het bankkrediet. Gaat het ooit mis, dan wordt de bank altijd eerst terugbetaald.

Het addertje onder het gras: ondanks het beperkte risico vroeg de bank toch nog een persoonlijke borg van de ondernemer, voor 10% van het totale bedrag. Dat wil je liefst vermijden. Gaat het mis, dan ben je niet alleen je bedrijf kwijt, maar komt de bank ook aan je privévermogen.

Je eigen inbreng opbouwen

Een overname begin je niet op de dag dat je een target vindt. Verdien je vandaag ongeveer €4.000 netto in loondienst en kom je rond met €2.200 per maand, dan hou je ongeveer €1.800 per maand over. Na 3 jaar heb je zo'n €65.000 privé opgebouwd.

Lever je dezelfde diensten via een managementvennootschap, vaak gewoon bij je huidige werkgever, dan keer je jezelf een beperkt loon uit en blijft de rest in de vennootschap. Na kosten, sociale bijdragen en vennootschapsbelasting bouw je zo ongeveer €4.000 per maand op. Na 3 jaar is dat zo'n €140.000. Een bank kijkt bovendien ook naar jou. Wie al drie jaar zelfstandig is en zijn eigen P&L beheerst, begint de onderhandeling met een voorsprong.

Overnemen zonder eigen spaargeld

Search fund

In de Verenigde Staten is het search fund een gekend model. Je haalt vooraf geld op bij investeerders, nog zonder concrete transactie. Zo kan je twee jaar voltijds zoeken met een beperkt loon. Vind je het bedrijf, dan financieren dezelfde investeerders de overname en word jij CEO. Presteer je goed, dan krijg je tot 25% van de aandelen. In Europa is het nog ongebruikelijk, maar het kan een mooi alternatief zijn.

Carried interest bij buy-and-build

Een buy-and-build vraagt enorm veel kapitaal. Je kan proberen zoveel mogelijk aandelen zelf te houden, maar na meerdere kapitaalrondes blijf je misschien met minder dan 10% over. De andere optie is meteen (bijna) 100% van de aandelen afgeven en een deel van de meerwaarde onderhandelen. Brengen investeerders €4 miljoen in en is de groep bij exit €12 miljoen waard, dan levert 8% aandelen je €960.000 op. Met 20% carried interest op de meerwaarde van €8 miljoen is dat €1,6 miljoen.

Twee zaken die je financiering kunnen doen ontsporen

Zwart geld en de earn-out

Je bedrijf wordt verkocht op basis van wat in de officiële cijfers staat. Maakt een verkoper elk jaar €100.000 winst in het zwart, dan bestaat die winst niet voor jou als koper en zeker niet voor de bank. Bij 5 keer de EBITDA scheelt dat €500.000 in prijs. In de praktijk wordt dat vaak opgelost met een earn-out: een deel van de prijs dat je pas later betaalt als het bedrijf na de overname bepaalde resultaten haalt. Betaal nooit voor winst die je niet kan zien in de officiële cijfers.

Adviseurs op het juiste moment

Goede due diligence en sterke juridische documenten zijn belangrijk, voor jou en voor de bank die je deal financiert. Maar timing telt. Spendeer geen €10.000 aan een niet-bindende LOI en betaal geen financieel advies voor due diligence zolang je geen exclusiviteit hebt. Investeer pas zwaar in experts wanneer de LOI getekend is.