Duizenden gezonde Belgische KMO's hebben binnenkort een nieuwe eigenaar nodig.

Hoeveel bedrijven zoeken een opvolger?

In onze database tellen we zo'n 12.000 Belgische bedrijven met een eigenaar ouder dan 55, een EBITDA tussen €100.000 en €2 miljoen en minstens één werknemer. Kijk je naar de grotere KMO's, met een EBITDA tussen €1 miljoen en €5 miljoen en een jongste bestuurder ouder dan 55, dan zijn het er bijna 3.000.

Het gaat om gezonde bedrijven, precies het soort dat kopers zoeken. Winstgevend, weinig spectaculair en cashgenererend. De eigenaar heeft er vaak zijn hele leven in gestoken, maar de kinderen willen of kunnen het niet altijd overnemen. Vindt die eigenaar geen opvolger, dan dreigt een goed bedrijf te verdwijnen. Voor een buy-in manager of een ondernemer die wil groeien via overnames is dat net een kans.

Een bedrijf overnemen heeft vaak meer kans op succes dan er een opstarten

Sinds 2015 werden in België meer dan een miljoen bedrijven opgericht. Ongeveer 8.000 daarvan halen vandaag een EBITDA van €500.000. Tegelijk zijn er zo'n 7.000 Belgische bedrijven met €500.000 EBITDA waarvan de eigenaar ouder is dan 55. Bijna één op één.

We verheerlijken het opstarten van een bedrijf, terwijl goede bedrijven verdwijnen omdat niemand ze overneemt. Neem je een bestaand bedrijf over, dan heeft iemand anders de moeilijke beginjaren al voor jou gedaan. Je start met klanten, personeel en een cashflow waarmee je de overname kan terugbetalen.

Waar liggen de bedrijven zonder opvolger?

Het aanbod is niet gelijk verdeeld over het land. Antwerpen alleen telt ongeveer 630 bedrijven met €1 miljoen tot €5 miljoen EBITDA en geen bestuurder jonger dan 55. Heel Wallonië komt aan zo'n 460. Namen en Luxemburg hebben er samen maar een zestigtal, terwijl Luik en Henegouwen twee derde van het Waalse aanbod vertegenwoordigen. In Brussel tellen we er ongeveer 285.

De meeste kopers beginnen te zoeken dicht bij huis. In sommige regio's is dat net het probleem. Haal je de bedrijven af waar de schoonzoon al klaarstaat en de bedrijven die je zelf niet wil, dan blijft er soms weinig over. In Signumi zie je per provincie hoeveel bedrijven aan jouw criteria voldoen, zodat je op voorhand weet of je zoekgebied groot genoeg is.

De leeftijd van de zaakvoerder is een sterk signaal, maar niet het enige

Info over bestuurders komt meestal uit de laatst neergelegde jaarrekening. Zo loop je soms meer dan een jaar achter de feiten aan. Het Belgisch Staatsblad is veel actueler, want beslissingen over bestuur, aandelen en splitsingen moeten snel gepubliceerd worden.

Voor een klant gingen we bij 371 kandidaten automatisch door alle recente Staatsbladpublicaties. Eén op vier viel alsnog af, omdat de familiale opvolging al geregeld was of het bedrijf al verkocht was. 22 bedrijven werden net zeer interessant: daar werd het vastgoed afgesplitst via een partiële splitsing, vaak een teken dat een opvolging wordt voorbereid. Met de leeftijden maak je een eerste lijst, met de Staatsbladpublicaties weet je wie je als eerste contacteert.

Hoe benader je een eigenaar ouder dan 55?

Als koper ben je vaak goed onderlegd in finance en begin je zelf over EBITDA, multiples of recurring revenue. Veel eigenaars horen het dan in Keulen donderen en klappen dicht. Ze voeren zo'n gesprek vaak voor de eerste keer en kennen hun eigen cijfers niet altijd even goed.

Voor de verkoper is het in de eerste plaats een emotionele kwestie. Wat gebeurt er met zijn personeel, zijn vaste klanten en zijn naam als hij er niet meer is? Hoe moet zijn bedrijf mee met digitalisering en AI? En soms gaat het over vragen die voor jou evident lijken: kan ik mijn auto houden, moet ik van gsm-nummer veranderen, wat met het appartement aan zee dat via de zaak is gekocht? De koper die begrijpt waar de eigenaar echt van wakker ligt, maakt meer kans op een deal dan de koper die meteen met financiële termen begint.

Ben je zelf eigenaar? Ken dan je waarde

Private equity en strategische kopers weten hoeveel bedrijven er in jouw sector actief zijn, wat de gemiddelde EBITDA is en wat jouw bedrijf waard is. De zaakvoerder aan de andere kant van de tafel weet dat vaak niet. We maakten bijvoorbeeld een sectorrapport voor een 62-jarige zaakvoerder in de sanitairsector. Een doorsnee speler in zijn sector haalt zo'n €60.000 EBITDA, hij zit aan €758.000. Op basis van sectormultiples wordt zijn bedrijf geschat op ongeveer €3,3 miljoen. Dat soort inzicht wil je hebben voor je aan tafel gaat zitten.

Begin ook op tijd met de voorbereiding. Je bedrijf wordt verkocht op basis van de officiële cijfers. Winst die niet in de jaarrekening staat, bestaat niet voor de koper en zeker niet voor de bank die de overname financiert. Begin dus minstens drie jaar voor een verkoop met opkuisen. Hoe een koper de overname financiert, lees je in een overname financieren.

De meerwaardebelasting op aandelen

Sinds 1 januari 2026 is er in België een meerwaardebelasting, ook op de verkoop van aandelen van je vennootschap. De startwaarde van je aandelen ligt vast op 31 december 2025. Zonder waardering door een revisor geldt de formule van de overheid: eigen vermogen plus 4 keer de EBITDA. Hoe hoger die startwaarde, hoe minder belasting je later betaalt bij een verkoop.

Wij legden die formule naast een marktwaardering voor de 27.000 Belgische KMO's met een EBITDA tussen €500.000 en €2 miljoen. Voor ruim de helft komt de formule van de overheid hoger uit. Maar ruim 5.000 bedrijven worden met de formule mogelijk meer dan €1 miljoen ondergewaardeerd, vooral in sectoren waar kopers veel meer dan 4 keer de EBITDA betalen. Je hebt tot 31 december 2027 om de formule te weerleggen met een waarderingsverslag van een revisor. Een telefoontje naar je boekhouder kan dus zeker geen kwaad.

Lees verder

• Een bedrijf vinden om over te nemen: zo bouw je je eigen pipeline, van longlist tot getekende LOI.
• Een bedrijf analyseren voor een overname: schuld/EBITDA, marges, EBITDA per FTE en groepen.
• Een overname financieren: bank, vendor loan en eigen inbreng, met rekenvoorbeeld.